📊 Fiili Dolaşımdaki Pay Oranı Nedir?
Fiili dolaşımdaki pay oranı, bir anonim ortaklığın Borsa İstanbul’da (BIST) serbestçe işlem görebilen paylarının, şirketin ödenmiş sermayesine oranıdır. BIST metodolojisinde endeks hesaplamaları dâhil pek çok yerde kullanılan kritik bir göstergedir.
🔢 Nasıl Hesaplanır?
Fiili Dolaşım Oranı (%) = (Fiili Dolaşımdaki Pay Tutarı / Ödenmiş Sermaye) × 100
Örnek:
Ödenmiş sermaye 1.000 milyon TL, fiili dolaşımdaki pay 250 milyon TL ise oran %25’tir.
🚫 Fiili Dolaşıma Dahil Olmayan Paylar
- Yönetim hâkimiyetini sağlayan ortakların elindeki paylar
- %5 ve üzeri paya sahip ortakların uzun vadeli/stratejik payları
- Şirketin geri aldığı kendi payları
- Karşılıklı iştirak ilişkilerindeki paylar
- Rehinli/hacizli olup serbestçe satılamayan paylar
- KAP’ta 3 ay ve üzeri satılmayacağı beyan edilen paylar
- İşlem kısıtlı veya imtiyazlı paylar
📈 Neden Önemli?
Likidite: Oran yükseldikçe genelde likidite artar; büyük tutarlı işlemlerde fiyat etkisi azalır.
Volatilite: Oran düşükse arz-talep dalgalanmaları fiyatı daha oynak hale getirebilir.
Endeks Dahiliyeti: BIST endekslerine (BIST 30, 50, 100 vb.) girişte fiili dolaşım oranı ve fiili dolaşım piyasa değeri önemli kriterlerdir.